google-site-verification=xfFz-F1IWG-jrKWY1FSzE2BoEKXyCxwkXubRPveg5wU
Haber Detayı
15 Mayıs 2020 - Cuma 16:12 Bu haber 963 kez okundu
 
TEŞVİK- YATIRIM-SİYASET-ZONGULDAK
GÜNDEM Haberi
TEŞVİK- YATIRIM-SİYASET-ZONGULDAK

Zonguldak ‘Ödediği vergi kadar yatırım alamayan illerden’ biri. Dolayısıyla insanların yaşam kalitesi düşük. Özelliklerinden biride, ‘Yiğitlerin değil, sorunların harman olduğu il’ olması.

Kangren olmuş sorunları sürekli artar.

Geçtiğimiz aylarda Zonguldak’a gelen Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Zonguldak için ‘Şehircilik açısından maalesef geri kalmış il’ diye bahsetmişti.

Mesela, yaşam kalitesine direkt etki edecek yatırımlardan ulaşım, can çekişiyor.

Düşünün, Zonguldak Havaalanı 1939 - 1945 İkinci Dünya Savaşı sırasında savunma amaçlı bir askeri havaalanı olarak yapılmış ancak; bu gün bile büyük gövdeli uçaklar iniş-kalkış yapamıyor.

Türkiye ulaşım sorununu halletmiş, Zonguldak’ta Yol-viyadük ve köprü ulaşımları için ihaleler ve çalışmalar sürüyor.

DDY çalışma alanındaki hemzemin geçitlerin üst geçitlere döndürülmesi gerçekleştirilmedi. Zonguldak-Ankara arasında ara duraklar kaldırılıp ulaşım süresi ‘Yarı hızlı tren’ adıyla azaltıldı.

Karabük ve Bartın’ın ayrılmasından sonra dar bir bölgeye sıkışan şehir, ekonomisini kömüre bağımlı olmaktan kurtarmak için, çok sektörlü kalkınma arayışlarını sürdürüyor.

Göze çarpan sektörlerden biri Üniversite diğeri tarım ve hayvancılık.

Endüstriyel miras ve doğa değerlerinin tanıtımı ise şimdilik ‘Edebiyat’ safhasında yer alıyor.

Siyasetçi ‘Filyos Projesi kapsamında Zonguldak’ın kendine yetecek seviyeye geleceğini’ vaaz ediyor.

Zonguldak, 200 bin çalışan, 160 bin emekli ve 50 bin kayıtlı işsiz ile ekonomisi ‘SOS’ veren bir şehir.

Şehrin en güçlü kuruluşları TTK, Eren Enerji, Erdemir, ÇATES, Bülent Ecevit Üniversitesi, Elektrik Dağıtım Şirketi, Orman bölge müdürlüğü gibi oluşumlar.

Bu güne gelen süreçte, bu kurum ve kuruluşlar ile şehrin kalkınmadığı, insanlarının refah seviyesini yükseltemediği ortaya çıkmıştır.

Zonguldak, kara-deniz, havayolu ve demiryolu ile dünyanın her yanına ulaşabilecek bir coğrafi yapıya sahip. Bu güne kadar yatırımcılar, ulaşım hizmetleri olmayış nedeniyle bölgeyi kullan(a)mamışlardır. Bu arada; bu eksiklere rağmen bölgede yatırım yapmak isteyenlerin önüne ikinci bir engel olarak ta ‘Bölgesel yatırım teşvikleri’ çıkmıştır.

‘Teşvik’ kelimesinin Zonguldak’ın ruhuna girme tarihi 1994.

5 Nisan 1994 Ekonomik kararları bölge ekonomisine bomba gibi düşmüştü.Hükümetler, bu kararların hasarlarını önlemek için tedbirler aradı.Bu amaçla, 23 Ocak 1998’de kalkınmada öncelikli yörelerde kurulacak yeni işyerlerinde, sanayici ve KOBİ’lere arsa, SSK pirimi,vergi, enerji konularında muafiyet ve indirim kolaylığı sağlayan ‘4325 sayılı yasa’, Resmi Gazete’de yayınlanıp (23 Ocak 1998 - 23239) yürürlüğe girdi.

Teşvik uygulamasında maalesef kapsam dışı kaldık. Olayı ‘4325’ten faydalanalım’ başlığıyla 4 mart 1998’de Yeni Adım Gazetesi’nde, 1 Ocak 2004 tarihli SÖZCÜ dergisi’nde ‘Neden kapsam dışıyız’ başlığıyla kapak yapmıştım. “Bu kanundan yararlanmak, Zonguldak’ın da hakkıdır.Gün bu gündür. Sorun elbirliği, gönül birliği yapılarak Ankara’ya taşınmalıdır” demiştim.

Kıpırdanmalar oldu elbette. Amma ve lakin; bir çok il siyasi taarruza geçip, yasa kapsamına alınıp, kalkındırılmasına rağmen, Zonguldak “İnsan başına düşen geliri 1.500 doların üzerinde olması nedeni/bahanesiyle 4325 sayılı yasa kapsamı dışında tutuldu.

Halbuki, geliri 1.500 dolar altında olan Adıyaman,Bayburt, Erzurum, Gümüşhane, Iğdır Kars, Şanlıurfa kapsama alındı(SÖZCÜ 1 Ocak 2004/sayı:4)

Gelişmişlik düzeyi bizimle aynı olan Ordu ve Yozgat’ta sonradan kapsama alanına girmeyi başardı.

Sonrasında AK Parti Hükümetleri de kalkınmada öncelikli yörelerle ilgili toplam 11 maddelik bir kanun tasarısı hazırladı.Teşviklerin süreceği açıklandı.

‘Zonguldak, teşvik kapsamında olursa ne olur?’ Sorusuna o zaman cevap aramışım(SÖZCÜ 2004/sayı: 4)

Her şeyden önce yatırımcılar için genç ve işsiz nüfus olması nedeniyle Zonguldak cazibe merkezi olacak.Metropoller, İzmit ve Adapazarı gibi sanayi merkezlerine yakın olması, ilgili yasadan faydalanmak isteyen girişimcilerin tercih yeri olacaktır. Zonguldak, madene bağlı ekonomiden kurtulacak, nüfusun yüzde 28’ine ulaşan genç nüfusta TTK’ yı umut olmaktan çıkartacaktır. Böylece de kendine yetecek bir kurum olma yoluna girecek, son 15 yılda 300 trilyon(O zamanki para) zarar eden TTK’ya da bir çeki-düzen verilecektir.” Demişiz.

Bu yazı nereden çıktı?

Geçtiğimiz hafta İstanbul Merkezli, Zonguldaklıların oluşturduğu ZONSİAD isimli derneğin, Zonguldak’ta yatırım yapmayı düşünen Zonguldaklıların önünü açmak, ‘Teşvik yasasından faydalanmak’ için gayret sarf ettiğini yazmıştım.

Zonguldak, 2020 Bölgesel Yatırım Teşvik Haritasında 3. bölge  mensubu olarak görülüyor. Bir çok yatırım teşvik kapsamında değil.

Bitişiğimizdeki Bartın 4. bölgede. Düzce 4. bölgede.

Bu gün Çaycuma’da bazı yatırımcılar Bartın’a, Bakacakkadı Beldesi ve civarındaki yatırımcılar Düzce’ye gitmeye hazırlanıyor. Sebebi ise sadece ‘Teşvik’ değil. Doğalgaz kullanamamak.

Bakacakkadı Beldesi civarında doğalgaz yok. Üniversite Hastanesi’nde doğalgaz kullanılamıyor. Doğalgaz kullanılsa maliyetler/giderler aşağı çekilecek. Mesela, Tıp Fakültesi  yakıt için harcadığı tahmini 5 milyon lirayı 1.5 milyona çekebilecek.

Mesela, Bakacak’ta  panel radyatör üreten bir firma, klima üretimine girmek istiyor ancak, maliyet sorun. Ürettiklerini 40 Km öteye test için götüreceğine, fabrikayı Düzce’ye taşır daha iyi değil mi?

SONUÇ: Filyos projesi’ni ‘Türkiye’nin kurtarıcısı’ olarak görmek yanlış.

Zonguldak ekonomisini madene bağımlı olmaktan kurtarmak için, çok sektörlü kalkınma arayışları normal. Ancak, Doğalgaz’ın, devlet desteğinin olmadığı yerde yatırımcı niye gelsin?

Yöre ve ülke ekonomisine katma değer katacak, uluslar arası rekabeti arttıracak, orta ve yüksek dereceli yatırımlar özendirilmeli ki, yatırımcı severek, güvenerek gelsin.

1979 yılından bu yana ele aldığım konulardan birini paylaştım.

Bakacakkadı’ya ve Tıp Fakültesi’ne doğal gaz getiremediğimiz bir çağ da, teşvik’te 3. bölgeden 5. bölgeye geçme hevesi hayal bile değil.

Seçilmiş ve atanmışlarımızın kulakları çınlasın.

Bu konuya devam edeceğiz.

Kaynak: Editör:
Etiketler: TEŞVİK-, YATIRIM-SİYASET-ZONGULDAK,
Yorumlar
Haber Yazılımı